حس شنوایی یکی از مهم ترین حواس پنج گانه است که در سال های اول زندگی، نقش مهمی در شناخت کودک نسبت به محیط اطراف دارد. حتی میتوان گفت رشد اجتماعی و عاطفی کودک تا حد زیادی تحت تاثیر این حس است. سلامت حس شنوایی آنقدر مهم و تاثیر گذار است که حتی کم شنوایی خفیف هم میتواند رشد گفتار و تکلم کودک را تحت تاثیر قرار دهد. بنابراین برای حصول اطمینان از سلامت شنوایی کودک لازم است تست شنوایی سنجی در کودکان در سنین پایین انجام شود.

نشانه های سلامت شنوایی کودکان در سال اول زندگی

سلامت شنوایی در کودکان به ویژه در سال اول زندگی، نشانه ها و علائمی دارد که مهمترین آنها موارد زیر هستند:

  • مشاهده بازشدن و دور شدن ناگهانی دست‌ها و انگشتان از بدن  
  •  از جا پریدن و واکنش نسبت به صداهای ناگهانی و بلند
  • تشخیص صدای والدین تا ۳ ماهگی
  • توجه به صداها و نشان دادن واکنشی مثل چرخیدن به سمت صدا تا ۶ ماهگی
  • تقلید صداهایی مثل “ماما” و “بای بای” تا ۱۲ ماهگی

شنوایی ‌سنجی کودکان

برای ارزیابی حس شنوایی در کودکان، از روش های مختلفی میتوان استفاده کرد. انتخا ب روش شنوایی سنجی به سن، میزان رشد و سلامتی کودک روش بستگی دارد. در شنوایی سنجی رفتاری (ادیومتری)، پزشک شنوایی سنج به دقت واکنش و پاسخ های کودک به تُن های خالص صدا و گفتار مورد بررسی قرار دهد. تُن خالص صدا، صدایی است که فرکانس مشخصی دارد. مانند یک نُت در پیانو.

کودکان در سنین مختلف، نسبت به صدا واکنش های مختلفی دارند، مثلا یک کودک چندماهه از طریق حرکت چشم یا چرخش سر، به صدا پاسخ میدهد. یک کودک بزرگتر ممکن است در واکنش به صدا، یک قطعه اسباب بازی را جابه جا کند و یک بچه در رده سنی کودکستان، ممکن است دستش را بالا ببرد.

آزمون های ارزیابی شنوایی در کودکان

برای ارزیابی عملکرد سیستم شنوایی کودکان، تست های مختلفی وجود دارد. اصلی ترین و رایج ترین تست شنوایی سنجی در کودکان، عبارتند از:

تست پاسخ شنیداری ساقه مغز ( تست  ABR)

این تست برای سنجش میزان شنوایی کودک در هنگام خواب انجام میشود. برای انجام این تست، هدفون های کوچکی در مجرای گوش قرار میگیرد. همچنین حسگرهایی که مانند برچسب های کوچک به نظر میرسند، پشت گوش ها و روی پیشانی گودگ قرار داده میشوند.

در این تست، صداهایی مانند کلیک از طریق هدفون به گوش فرستاده میشود و هدفون ها، واکنش عصب شنوایی نسبت به صداها را اندازه گیری و ثبت  میکنند.

همانطور که گفته شد، کودک باید هنگام انجام این تست خواب باشد. کودکانی که سن آنها کمتر از ۶ ماه است، در هنگام تست میتوانند بخوابند، اما بچه های بزرگتر ممکن است برای انجام تست نیاز به داروی خواب آور داشته باشند.

جواب تست ABR

شنوایی نرمال، در این تست نمودار مشخصی دارد. نتیجه تست ABR نشان دهنده سالم بودن یا نبودن گوش داخلی کودک است. اگر نتیجه آزمون نرمال باشد، گوش داخلی کودک و قسمت های تحتانی شنوایی یعنی ساقه مغز، کاملاً سالم هستند و عملکرد طبیعی دارند. چنانچه نتیجه تست طبیعی نباشد، ممکن است نشان دهنده علائم کم شنوایی باشد. (با فرض درست بودن اندازه گیری پزشکی)

آزمون پاسخ پایدار شنوایی – تست ASSR

در این تست نیز مانند تست ABR، کودک باید بخوابد و یا در هنگام انجام تست کاملاً آرام باشد. در تست شنوایی ASSR صدا به مجرای گوش‌ها ارسال می‌شود و دستگاه به صورت کامپیوتری واکنش های مغز به صدا را جمع‌آوری می‌کند. براساس واکنش های دریافت شده از کودک، مشخص میوشد که کودک دچار کم شنوایی خفیف، متوسط و یا عمیق است؟

این تست مکمل تست ABR است و به طور همزمان (نه بجای آن) برای سنجش عملکرد سیستم شنوایی کودک انجام شود.

تست پتانسیل برانگیخته مرکزی – تست CAEP

این تست تقریبا مشابه تست ABR است. در این تست نیز از هدفون‌ های کوچک برای دریافت واکنش ک.دک نسبت به صدا استفاده می‌شود. تست CAEP به پزشک شنوایی ‌شناس این امکان را می‌دهد، که مسیرهای شنوایی از ساقه‌مغز تا قشر شنوایی را بررسی کند. این تست در هر سنی قابل ‌انجام است و نیازی به همکاری کودک ندارد.

تست گسیل‌های صوتی گوش – تست OAE

برای انجام این تست که هم در کودکان قابل انجام است لازم است کودک به رامی بنشیند. سپس یک پروپ کوچک در مجرای گوش قرار داده میشود. صدا از طریق آن به گوش فرستاده شده و واکنش دریافتی از سلول های مویی خارجی گوش، ثبت میشود.

اگر نتیجه تست، واکنش طبیعی گوش باشد، نشان دهنده سالم بودن عملکرد سلول های موئی خارجی گوش است. هرچند در برخی موارد، علیرغم طبیعی بودن نتیجه تست شنوایی OAE، کودک کم شنوایی دارد.

تست تمپانومتری

تست تمپانومتری، تست شنوایی نیست، اما روشی است که نشان میدهد آیا پرده صماخ گوش، هنگامی که صداهای آهسته و یا فشار هوا در مجرای گوش اعمال ‌شود، به‌خوبی حرکت می‌کند؟

این تست در واقع به تشخیص مشکلات گوش میانی از قبیل تجمع مایع پشت پرده گوش کمک می‌کند. نتیجه تمپانومتری، نموداری به نام تمپانوگرام است.

تفسیر نمودار تمپانوگرام به این صورت است که خط صاف در این نمودار نشان دهنده این است که پرده صماخ گوش حرکت نمیکند در نتیجه شنوایی با اختلالاتی روبه رو است. اما در صورتی که نمودار به صورت یک قله ثبت شود، نشان دهنده نرمال بودن وضعیت حرکت پرده گوش است. 

تست رفلکس اکوستیک

تست رفلکس اکوستیک، نشان دهنده این است که آیا گوش از طریق ایجاد رفلکس، واکنش مناسبی به صداهای بلند میدهد یا خیر؟ اگر گوش سالم باشد، این رفلکس در برابر صداهای بلند از سیستم شنوایی، محافظت میکند.

برای انجام این تست، یک پروب پلاستیکی نرم در مجرای گوش قرار می‌گیرد. مجموعه ای از صداهای بلند از طریق پروب به گوش ارسال میشود. سپس دستگاه ثبت میکند که آیا صدا، رفلکس را برانگیخته میکند یا خیر؟

اگر کودک به دلیل سن کم، نتواند در تست شنوایی سنجی رفتاری به صداها پاسخ دهد و یا به دلیل مشکلات رشدی یا پزشکی، توانایی انجام تست شنوایی را نداشته باشد، پزشک شنوایی سنج میبایست مشکلات شنوایی را از طریق بررسی عملکرد گوش، عصب و مغز بررسی نماید.

کلینیک ابن سینا ارائه دهنده انواع تست شنوایی سنجی کودکان، نوزادان و بزرگسالان است. با مراجعه به این مرکز میتوانید از خدماتی مانند شنوایی سنجی کودکان و درمان شنوایی در کودکان با استفاده از متد روز دنیا بهرمند شوید.

پست های پیشنهاد شده

هنوز نظری ثبت نشده،نظر خود را ثبت کنید!


افزودن نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *